W PC World Komputer pojawił się artykuł Wiedza na wyciągnięcie ręki m.in. o Wikipedii. Zawiera rozmowę z Maciejem Pogorzelskim, dyrektorem wydawniczy Encyklopedii PWN. Mówi trochę o tym jak przebiega praca w PWN-ie przy tworzenie encyklopedii, trochę swoich przemyśleń o Wikipedii.
PC World Komputer Online: PWN jest znanym i szanowanym wydawcą encyklopedii. Nie boicie się Państwo konkurencji ze strony Wikipedii?
Maciej Pogorzelski: Myślę, że encyklopedie PWN i Wikipedia raczej się uzupełniają niż konkurują. Nie oznacza to wcale, że bagatelizujemy ten społeczny ruch - traktujemy go jako bardzo pożyteczny dla propagowania idei encyklopedii, a samą Wikipedię uznajemy za interesujące źródło informacji.
Kim są autorzy?
Autorami są zwykle specjaliści z poszczególnych dziedzin wiedzy współpracujący z naszym wydawnictwem, chociaż są grupy haseł pisane przez redaktorów.
Czy mogą pojawić się z nią takie problemy, jak z Wikipedią?
Nie wiem, które problemy ma Pan myśli - jeżeli chodzi o błędy to mniejsze lub większe są w każdej encyklopedii (polecam lekturę haseł dotyczących Polski w encyklopediach obcojęzycznych, nawet tych najbardziej szacownych). Oczywiście przekłamania o charakterze współczesnych legend czy teorii spiskowych łatwo przemycić w Wikipedii, chociaż zauważam, że społeczność internetowa wykazuje tu sporo rozsądku w prostowaniu takich rewelacji.
Jaką radę daliby Państwo wikipedystom wobec aktualnych trudności?
Ryzyko jest wpisane w każdy projekt społeczny, a społeczności (tu polskich internautów) się nie wybiera - pozostaje liczyć na rozsądek większości lub większe zaangażowanie inteligentnych edytorów.
Nie chciałbym się przyczynić do zmasowanej krytyki samej idei Wikipedii - osobiście popieram ten projekt, a w chwili kryzysu (jeżeli taki rzeczywiście ma miejsce) życzę autorom haseł odrobiny dystansu i wielkich zapasów rozsądku.
Czy zdarzyło się Państwu w przeszłości, że ktoś uznał opinię w Encyklopedii PWN za krzywdzącą? Jak w takim wypadku postępujecie?
Zdarzały się nam niezręczne pomyłki dotyczące biografii poszczególnych osób, natomiast naprawdę burzliwe dyskusje wywoływały niektóre hasła dotyczące historii XX wieku, a szczególnie konfliktów z naszymi najbliższymi sąsiadami - poczucie krzywdy czasami uniemożliwia lub przynajmniej utrudnia zaakceptowanie przez czytelników obiektywnego opisu (zakładam tu optymistycznie, że taki opis jest w ogóle możliwy).
Miło wiedzieć, że PWN nie jest jakoś do Wikipedii uprzedzony - wikipedyści nie są też :) Przedstawia też sposób tworzenia haseł w PWN-ie. Na pierwszy rzut oka wyłania się z tego obraz, że Wikipedii tworzy się w anarchii bez ładu i składu, ale tylko na pierwszy rzut :)
W jaki sposób przebiega tworzenie haseł w Encyklopedii PWN?
To dosyć długi i skomplikowany proces:
- a. zaczynamy od zaplanowania siatki haseł w sposób mający przedstawiać w sposób zrównoważony dorobek wszystkich dziedzin wiedzy ale też interdyscyplinarny opis obiektów i struktur świata przyrody i kultury
- b. weryfikujemy zestaw haseł pod kątem potrzeb potencjalnych czytelników analizując słownictwo i pojęcia występujące w tekstach różnych typów, analizujemy też statystyki zapytań w serwisach internetowych
Czy Wikipedia posiada listę artykułów, które powinna mieć? Posiada: Strony, które powinna mieć każda Wikipedia. Do tego mamy listę Propozycji tematów - jest tam jednak trochę bałaganu. Lista najczęściej linkowanych, ale jeszcze nie istniejących artykułów została wyłączona. Szkoda. Dla wersji angielskiej jest dostępna lista najczęściej odwiedzanych stron.
Artykuły, które nie powinny się znaleźć w Wikipedii (z powodu niskiej wartości, braku źródeł itp.) są usuwane po dyskusji w Poczekalni SDU czy przy głosowaniu SDU. To takie wikipedyjny przesiew artykułów.
- c. ustalamy szczegółowe wytyczne edytorskie dla haseł poszczególnych kategorii, dzięki którym hasła są pisane w sposób jednolity i porównywalny (sama instrukcja edytorska jest obszerną publikacją)
Mamy zasady edycji artykułów - jednak nie wszyscy się do nich stosują i nie wszystkie artykuły są tak dopracowane.
- d. ustalamy wstępne objętości poszczególnych haseł
e. zamawiamy i redagujemy hasła - każde z haseł przechodzi przez ok. 30 etapów w czasie których jest opracowywane i korygowane przez autorów, redaktorów, koordynatorów, konsultantów, leksykografów, korektorów technicznych oraz specjalistów od transkrypcji i nazewnictwa geograficznego
- f. sprawdzamy krzyżowo treść haseł (czy te same fakty np. daty podane w różnych hasłach są identyczne)
- g. stale aktualizujemy i uzupełniamy zasoby encyklopedyczne w sieciowej bazie danych wykorzystywanej wewnątrz wydawnictwa
Aktualizacje robimy cały czas (zobacz ostatnie edycje artykułów w Wikipedii). Zachęcamy także czytelników do zgłaszania błędów w artykułach (menu główne i link Zgłoś błąd). Często wyłapują oni niezgodności faktów pomiędzy różnymi artykułami. Objętości artykułów nikt nie ustala - zdarzają się artykuły na kilka ekranów, ale też pełno jest zalążków. Całkowita anarchia...
